PHÂN BIỆT PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP VÀ GIẢI THỂ DOANH NGHIỆP

Tiêu chí

Phá sản doanh nghiệp

Giải thể doanh nghiệp

Căn cứ

Luật phá sản 2014

Luật doanh nghiệp 2020

Khái niệm

Phá sản là tình trạng của doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Toà án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản

Giải thể doanh nghiệp là việc chấm dứt sự tồn tại của một doanh nghiệp theo ý chí của doanh nghiệp hoặc của cơ quan có thẩm quyền 

Nguyên nhân 

Doanh nghiệp được công nhận phá sản phải thỏa mãn 2 điều kiện:

- Doanh nghiệp mất khả năng thanh toán các khoản nợ, tức là doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán

- Doanh nghiệp bị Tòa án tuyên bố phá sản

Doanh nghiệp bị giải thể khi thuộc các trường hợp:

- Kết thúc thời hạn đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn

- Theo quyết định của những người có quyền nộp đơn yêu cầu giải thể doanh nghiệp

- Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp

- Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Người có quyền nộp đơn yêu cầu

Những người có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bao gồm:
+ Các chủ nợ không có bảo đảm hoặc chủ nợ có bảo đảm một phần có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp nợ tiền sau khi khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày khoản nợ đến hạn mà doanh nghiệp không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
+ Người lao động làm việc trong doanh nghiệp, công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp nếu sau thời hạn 03 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương, trả các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp, không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
+ Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có nghĩa vụ phải nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán các khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.
+ Chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, thành viên hợp danh của công ty hợp danh có nghĩa vụ phải nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản nếu doanh nghiệp mất khả năng thanh toán các khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.
+ Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng (hoặc sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng nếu Điều lệ công ty quy định) có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán các khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.

Những người có quyền nộp đơn yêu cầu giải thể doanh nghiệp bao gồm:
+ Chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân
+ Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần
+ Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty đối với công ty TNHH
+ Tất cả các thành viên hợp danh đối với công ty hợp danh

Thủ tục

Phá sản là một loại thủ tục tư pháp do Tòa án có thẩm quyền quyết định sau khi nhận được đơn yêu cầu hợp lệ

Giải thể là một loại thủ tục hành chính do người có thẩm quyền trong doanh nghiệp tiến hành làm việc với cơ quan đăng ký kinh doanh

Thứ tự ưu tiên thanh toán 

Thứ tự thanh toán khi công ty phá sản
+ Chi phí phá sản
+ Khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm ý tế đối với người lao động, quyền lợi khác theo hợp đồng lao động và thoả ước lao động tập thể đã ký kết
+ Khoản nợ phát sinh sau khi mở thủ tục phá sản nhằm mục đích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã
+ Nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, khoản nợ không có bảo đảm phải trả cho chủ nợ trong danh sách chủ nợ, khoản nợ có bảo đảm chưa được thanh toán do giá trị tài sản bảo đảm không đủ thanh toán nợ
+ Sau khi đã thanh toán hết các khoản trên mà vẫn còn tài sản thì phần còn lại này thuộc về: chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên; thành viên viên của công ty TNHH 2 thành viên trở lên, cổ đông của công ty cổ phần, thành viên của công ty hợp doanh
Nếu giá trị tài sản không đủ để thanh toán thì từng đối tượng cùng một thứ tự ưu tiên được thanh toán theo tỷ lệ phần trăm tương ứng với số nợ

Thứ tự thanh toán khi công ty giải thể:
+ Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết 
+ Nợ thuế
+ Các khoản nợ khác
+ Sau khi đã thanh toán hết các khoản nợ và chi phí, phần tài sản còn lại sẽ chia cho chủ doanh nghiệp tư nhân, cá thành viên, cổ đông hoặc chủ sở hữu công ty theo tỷ lệ sở hữu phần vốn góp, cổ phần

Về hậu quả pháp lý

Doanh nghiệp bị phá sản vẫn có thể tiếp tục hoạt động nếu như có người mua lại toàn bộ doanh nghiệp

Doanh nghiệp bị xoá tên trong sổ đăng ký kinh doanh và chấm dứt sự tồn tại