Vừa qua, báo chí thông tin 22 hộ dân tại thôn Lâm Điền (xã Tu Bông, tỉnh Khánh Hòa) đồng loạt kiến nghị về việc bị thu hồi hơn 1.000m² đất trồng cây lâu năm để thực hiện dự án Khu tái định cư Vạn Thắng. Dù đất nằm trong khu dân cư và bà con có nhu cầu cấp thiết về nhà ở, nhưng UBND xã Tu Bông cho rằng do đây là đất nông nghiệp nên chỉ bồi thường bằng tiền mà không bố trí tái định cư vì địa phương "hết quỹ đất". Vậy quy định pháp luật mới nhất về vấn đề này như thế nào?
1. Nguyên tắc bồi thường "linh hoạt" theo Luật Đất đai 2024
Căn cứ: Theo Khoản 2 Điều 91 Luật Đất đai 2024, Nhà nước cho phép xem xét bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi nếu người dân có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất.
- Cụ thể cho đất nông nghiệp: Khoản 6 Điều 111 Luật Đất đai 2024 khẳng định: Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp, nếu đủ điều kiện bồi thường mà có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở và địa phương có điều kiện về quỹ đất ở thì được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư.
2. Về "Quỹ đất" tại dự án tái định cư: Việc địa phương lấy lý do "không còn quỹ đất nông nghiệp khác" để chỉ bồi thường bằng tiền cần phải xem xét lại. Vì:
- Dự án đang thực hiện chính là "Khu tái định cư", nghĩa là quỹ đất ở đang được hình thành ngay trên diện tích đất thu hồi của người dân. Theo Điều 110 Luật Đất đai 2024, địa điểm tái định cư phải ưu tiên tại địa bàn cấp xã nơi có đất bị thu hồi.
- Cơ quan có thẩm quyền cần ưu tiên trích một phần quỹ đất trong dự án này để bồi thường cho chính những hộ dân bị mất đất tại chỗ trước khi phân bổ cho các dự án khác
3. Trách nhiệm giải trình và đối thoại bắt buộc của chính quyền Người dân không chỉ có quyền nhận bồi thường mà còn có quyền được biết rõ phương án bố trí quỹ đất của địa phương.
- Căn cứ: Theo Khoản 3 Điều 87 Luật Đất đai 2024, cơ quan thực hiện bồi thường phải phối hợp với UBND cấp xã niêm yết công khai phương án trong 30 ngày và tổ chức lấy ý kiến.
- Đối thoại: Nếu còn ý kiến không đồng ý (như trường hợp 22 hộ dân), trong vòng 60 ngày kể từ ngày lấy ý kiến, cơ quan chức năng bắt buộc phải tổ chức đối thoại để giải trình, tiếp thu và hoàn thiện phương án trình cấp có thẩm quyền. Hiện nay, thẩm quyền phê duyệt này đã được phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã (Mã X1) theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP.
Đối với chính quyền địa phương: Cần rà soát lại nguồn gốc sử dụng đất ổn định của bà con. Nếu đất CLN nằm xen kẹt khu dân cư, cần vận dụng chính sách tháo gỡ tại Nghị quyết 254/2025/QH15 để tính toán giá trị bồi thường sát giá đất ở, hoặc hỗ trợ giao đất ở có thu tiền sử dụng đất cho các hộ dân có nhu cầu cấp thiết về chỗ ở.
Pháp luật đất đai năm 2026 đặt trọng tâm vào việc "bảo đảm người dân có đất bị thu hồi có chỗ ở, ổn định đời sống".
Nếu quý khách hàng còn vướng mắc cần giải đáp vui lòng liên hệ cho Luật Vì Chân Lý Themis theo thông tin dưới đây.
-PT-
MỌI THẮC MẮC KHÁCH HÀNG VUI LÒNG LIÊN HỆ TỚI
FB: LUATSUTHANHDAT
ZALO: 03.2518.2518
CS1: PHÒNG 201, SỐ 170 TRẦN DUY HƯNG, P.YÊN HOÀ, TP HÀ NỘI
CS2: PHÒNG 1936, TÒA HH4C, KĐT LINH ĐÀM, PHƯỜNG HOÀNG LIỆT, HÀ NỘI