NHÀ Ở THƯƠNG MẠI GIÁ PHÙ HỢP KHÁC NHÀ Ở XÃ HỘI NHƯ THẾ NÀO, AI ĐƯỢC MUA VÀ CÓ ĐƯỢC BÁN LẠI KHÔNG?

1. Nhà ở thương mại giá phù hợp là gì?
Theo dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, nhà ở thương mại giá phù hợp là nhà ở được đầu tư xây dựng theo dự án để bán, cho thuê mua hoặc cho thuê theo cơ chế thị trường, nhưng được hưởng một số cơ chế, chính sách của Nhà nước và phải đáp ứng tiêu chí về giá bán, giá thuê mua, giá thuê. Dự thảo hiện thiết kế loại hình này chủ yếu dưới dạng nhà chung cư.
Như vậy, đây không phải nhà ở thương mại hoàn toàn tự do về giá. Tuy nhiên, nó cũng chưa phải nhà ở xã hội theo cơ chế an sinh truyền thống.
2. Khác nhà ở xã hội ở điểm nào?
- Về mục tiêu chính sách
Nhà ở xã hội nhằm hỗ trợ các nhóm chính sách, người thu nhập thấp, công nhân, lực lượng vũ trang và các đối tượng được pháp luật xác định cụ thể. Người mua phải thuộc đúng nhóm đối tượng và đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập theo quy định.
- Về cơ chế hình thành giá
Giá nhà ở xã hội chịu sự kiểm soát chặt theo cơ chế chính sách an sinh, với nhiều khoản ưu đãi dành cho chủ đầu tư và giới hạn lợi nhuận theo pháp luật nhà ở xã hội.
Đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, dự thảo vẫn ghi nhận chủ đầu tư quyết định giá nhưng phải tính đúng, tính đủ chi phí hợp pháp, cộng lợi nhuận định mức và chịu hậu kiểm thông qua kiểm toán, quyết toán.
- Về đối tượng được mua
Nhà ở xã hội chỉ dành cho các đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách và đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập.
Theo dự thảo hiện nay, đối tượng được mua nhà ở thương mại giá phù hợp bao gồm: phải thuộc nhóm đối tượng được xác định và chủ yếu phục vụ nhu cầu ở thực. Một số doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc cơ quan cũng có thể mua để bố trí nhà ở cho người lao động. Người mua dự kiến chỉ được mua hoặc thuê mua một căn và không được bán lại trong ít nhất 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền.
Quy định này cho thấy phạm vi người mua có thể rộng hơn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, cách thiết kế hiện tại cũng đặt ra câu hỏi: nếu cá nhân mua loại nhà này vẫn phải thuộc đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội thì ranh giới giữa hai loại hình còn khá mờ.
Tóm lại, việc hình thành nhà ở thương mại giá phù hợp là cần thiết, bởi thị trường hiện đang thiếu sản phẩm dành cho nhóm thu nhập trung bình: không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng cũng không thể tiếp cận nhà ở thương mại giá cao.
Tuy nhiên, chính sách này chỉ có ý nghĩa khi giải quyết được ba câu hỏi: Ai thực sự được mua? Giá phù hợp được tính bằng tiêu chí nào? Và quyền bán lại bị kiểm soát đến đâu?