Sau khi ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con không chỉ là sự thỏa thuận giữa vợ chồng mà còn là nghĩa vụ bắt buộc theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp người không trực tiếp nuôi con cố tình chậm trễ hoặc trốn tránh việc cấp dưỡng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của con.
Chồng không trực tiếp nuôi con có bắt buộc phải cấp dưỡng không?
Theo Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có các nghĩa vụ sau:
+ Tôn trọng quyền của con được sống cùng người trực tiếp nuôi;
+ Có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con;
+ Có quyền, nghĩa vụ thăm nom con nhưng không được lợi dụng việc thăm nom để cản trở hoặc ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, giáo dục con.
Bên cạnh đó, Điều 110 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định cha, mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng đối với:
+ Con chưa thành niên;
+ Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Như vậy, nếu sau ly hôn người cha không trực tiếp nuôi con thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo thỏa thuận hoặc theo bản án, quyết định của Tòa án.
Khi chồng không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng thì phải làm gì?
Nếu người có nghĩa vụ cấp dưỡng cố tình không thực hiện hoặc trốn tránh việc cấp dưỡng, người trực tiếp nuôi con hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi của con.
Theo Điều 119 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người trực tiếp nuôi con, người giám hộ hoặc chính người được cấp dưỡng có quyền:
+ Yêu cầu Tòa án buộc người có nghĩa vụ phải thực hiện việc cấp dưỡng;
+ Trường hợp đã có bản án hoặc quyết định của Tòa án nhưng người phải cấp dưỡng vẫn không tự nguyện thực hiện, người nuôi con có thể yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự tổ chức thi hành, áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định nếu đủ điều kiện.
Ngoài ra, người thân thích, Hội Liên hiệp Phụ nữ, cơ quan quản lý nhà nước về gia đình hoặc cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em cũng có quyền yêu cầu Tòa án buộc người trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ của mình.
Không cấp dưỡng cho con có bị xử phạt không?
Có, theo điểm b khoản 3 Điều 64 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có nghĩa vụ cấp dưỡng nhưng từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị phạt tiền từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng, đồng thời vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.
Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Không phải mọi trường hợp không cấp dưỡng đều bị xử lý hình sự. Theo Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện nhưng cố tình từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thuộc một trong các trường hợp:
+ Làm cho người được cấp dưỡng rơi vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe; hoặc
+ Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.
Mức hình phạt có thể là:
+ Phạt cảnh cáo;
+ Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm; hoặc
+ Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Người trực tiếp nuôi con cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của con?
Nếu người phải cấp dưỡng không thực hiện nghĩa vụ, người trực tiếp nuôi con nên:
+ Lưu giữ bản án, quyết định ly hôn hoặc văn bản thỏa thuận về cấp dưỡng;
+ Thu thập các chứng cứ thể hiện việc người có nghĩa vụ không thực hiện cấp dưỡng (tin nhắn, sao kê ngân hàng, văn bản yêu cầu...);
+ Gửi yêu cầu thi hành án nếu đã có bản án, quyết định có hiệu lực;
+ Trường hợp cần thiết, đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính hoặc xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
Như vậy, nghĩa vụ cấp dưỡng là trách nhiệm pháp lý của cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con nhằm bảo đảm điều kiện sống và sự phát triển của trẻ. Việc cố tình không thực hiện nghĩa vụ này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của con mà còn có thể bị cưỡng chế thi hành, xử phạt vi phạm hành chính và trong những trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nếu bạn đang gặp trường hợp người phải cấp dưỡng cố tình trốn tránh nghĩa vụ, hãy chủ động thực hiện các thủ tục pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con theo quy định của pháp luật.
Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của Luật Vì Chân Lý Themis gửi tới quý khách hàng. Mong rằng nội dung trên sẽ giúp ích được cho quý khách hàng. Nếu quý khách hàng còn vướng mắc cần giải đáp vui lòng liên hệ cho Luật Vì Chân Lý Themis theo thông tin dưới đây.
-LSTĐ-
MỌI THẮC MẮC KHÁCH HÀNG VUI LÒNG LIÊN HỆ TỚI
FB: LUATSUTHANHDAT
ZALO: 03.2518.2518
CS1: PHÒNG 201, SỐ 170 TRẦN DUY HƯNG, P.YÊN HÒA, TP HÀ NỘI
CS2: PHÒNG 1936, TÒA HH4C, KĐT LINH ĐÀM, HOÀNG LIỆT, HÀ NỘI
CS3: TẦNG 2, LÔ 86, KHU ĐÔ THỊ LẠC HỒNG PHÚC, ĐƯỜNG NGUYỄN BÌNH, PHƯỜNG MỸ HÀO, TỈNH HƯNG YÊN, VIỆT NAM